چسب های چوب (بخش سوم)

0
چسب های چوب (بخش سوم)
چسب های چوب (بخش سوم)

در دو مقاله قبل هشت نوع چسب مورد کاربرد در صنعت چوب شامل؛ چسب های حیوانی، اوره فرم آلدهید، رزورسینول فرم آلدهید، فنل فرم آلدهید، پلی اورتان، اپوکسی، سیانو اکریلات و چسب کازئین مورد بررسی قرار گرفت. در این مقاله 5 چسب پرکاربرد دیگر معرفی می شود. همچنین به مبحث کاربردها و مقاومت مکانیکی چسب ها خواهیم پرداخت.

پلی وینیل استات

پلی وینیل استات

پلی وینیل استات (PVA) که با عنوان “چسب سفید” یا “چسب سرگرمی و کاردستی” نیز شناخته می شود، غیر سمی بوده و کاربرد آن بسیار آسان است. اما تعمیر آن بسیار سخت است؛ چراکه بیشتر چسب ها (از جمله خود PVA) به خوبی به چسب PVA سخت شده نمی چسبند. چسب های PVA تحت بار ثابت دچار خزش می شوند. نمونه ای تجاری از این چسب، چسب المر نام دارد.

 PVA یک پلیمر مصنوعی لاستیک مانند با فرمول n(C4H6O2) است. این چسب متعلق به خانواده استرهای پلی وینیل با فرمول کلی [RCOOCHCH2] بوده و نوعی چسب ترموپلاستیک (گرمانرم) است. این چسب کم هزینه و ایمن بوده؛ کاربرد آن آسان است و فوق العاده مفید است.

درجه پلیمریزاسیون پلی وینیل استات معمولا بین 100 تا 5000 است. گروه های استری آن نسبت به هیدرولیز بازی حساس هستند و به آرامی PVAc را به پلی وینیل الکل و اسید استیک تبدیل می کنند. دمای انتقال شیشه ای پلی وینیل استات، بسته به وزن مولکولی آن بین 30 تا 45 درجه سانتی گراد است. چندین میکروارگانیسم می توانند پلی وینیل استات را تخریب کنند. معمولا آسیب ها بیشتر ناشی از قارچ های رشته ای هستند. اما جلبک ها، مخمرها، گلسنگ ها و باکتری ها نیز می توانند پلی وینیل استات را تخریب کنند.

رزین آلیفاتیک

رزین آلیفاتیک

رزین آلیفاتیک که به عنوان “چسب نجاری” و “چسب زرد” نیز شناخته می شود، نوعی چسب مصنوعی (در این حالت یک ترکیب آلیفاتیک) با رنگ زرد روشن و بافت خامه ای است که بیشتر اوقات برای چسباندن قطعات چوبی استفاده می شود. این چسب در مقایسه با سایر چسب ها، بو و اشتعال پذیری کم، استحکام اتصال متوسط و مقاومت در برابر رطوبت متوسطی دارد و زمان آماده سازی آن 30 دقیقه است.

در مقایسه با چسب های “سفید” پلی وینیل استات، مقاومت آن نسبت به رطوبت و حرارت بیشتر بوده و از ثبات بیشتری برخوردار است. این ثبات بیشتر موجب تشکیل قطرات کمتری می شود و دمای خودگیری آن بالاتر از 50 درجه فارنهایت (10 درجه سانتیگراد) و تا 110 درجه فارنهایت (43 درجه سانتیگراد) است؛ با این وجود برای استفاده در فضای باز مناسب نیست. زمان خودگیری سریع تر آن نسبت به چسب های سفید باعث می شودکه استفاده از آن در پروژه های پیچیده دشوار شود.

این چسب در مدت زمان 24 ساعت منعقد می شود و خط چسبی را ایجاد می کند که شفاف، یا برنزی براق یا کهربایی است. می توان آن را قبل از گیرایی با آب (مانند چسب سفید) تمیز کرد. مقاومت این چسب نسبت به حرارت و سختی آن در زمان گیرایی، به معنای این است که برخلاف چسب سفید می توان آن را سنباده زد؛ با این وجود، این چسب رنگ های چوبی را که در بالای آن اعمال می شود، جذب نمی کند. باید قبل از رنگ زنی، رزین اضافی را از سطح سنباده زد یا حذف نمود.

این چسب تمایل کمتری به “خزش” (لغزش در زمان بستن) نسبت به چسب سفید دارد. رزین آلیفاتیک مشخصات کاربردی و استحکام نهایی نسبی مشابهی با PVA دارد. این دو چسب از نظر ویژگی های گیرایی قبل از خودگیری اولیه متفاوت هستند؛ PVAها در طول مونتاژ دارای لغزش بیشتری هستند و چسب زرد گیرایی اولیه بیشتری دارد. تایت بوند و لپاج دو برند تجاری معروف این نوع چسب هستند.

سیمان تماسی

سیمان تماسی

سیمان تماسی برای روکش های چوبی مورد استفاده قرار می گیرد. سیمان تماسی یا چسب تماسی یک چسب لاستیکی نئوپرنی است که پیوندی سریع، انعطاف پذیر و دائمی ایجاد می کند. این ماده تقریبا برای چسباندن هر چیزی قابل استفاده است؛ اما مخصوصا برای مواد غیر متخلخلی که با سایر چسب ها به هم نمی چسبند، بسیار مفید است.

سیمان تماسی به پلاستیک، روکش چوبی، لاستیک، شیشه، فلز و چرم به بهترین وجه می چسبد. این چسب برای چسباندن سطوح بزرگی مانند صفحات میز در آشپزخانه ها و حمام ها استفاده می شود. لمینت ها سطوح پلاستیکی نازک و سختی هستند که با سیمان تماسی به صفحات میز می چسبند. در این موارد نمی توان از سایر چسب ها استفاده کرد؛ چرا که خیس هستند و پس از مونتاژ قطعات کار باید خشک شوند. در مواد غیر متخلخل، رطوبت پس از اتصال قطعات از بین نمی رود و چسب به طور کامل خشک نمی شود یا مدت زمان زیادی طول می کشد تا خشک شود و در آن ها باید از گیره ها استفاده کرد.

سیمان تماسی، در سطح تماس خشک می شود. سیمان تماسی پس از تبخیر حلال، پیوند انعطاف پذیر و بدون رطوبتی را تشکیل می دهد. نیازی به بستن مواد با گیره ها نیست. بنابراین می توان از سیمان تماسی برای چسباندن کاشی های کف نیز استفاده کرد.

چسب گرم

چسب گرم

از چسب گرم برای مصارف موقت استفاده می شود. چسب مذاب داغ (HMA) که چسب گرم نیز نامیده می شود، نوعی چسب ترموپلاستیک (گرمانرم) است که معمولا به صورت قطعات استوانه ای توپر با قطرهای مختلف که در اسلحه چسب داغ استفاده می شود، فروخته می شود. اسلحه از یک المنت گرمایش مداوم برای ذوب کردن چسب پلاستیکی استفاده می کند و کاربر از طریق اسلحه یا با مکانیسم ماشه مکانیکی روی اسلحه یا با فشار مستقیم انگشت فشار وارد می کند.
چسب فشرده شده از نازل گرم شده، به قدری داغ است که می تواند پوست را بسوزاند یا حتی موجب تاول های پوستی شود. این چسب در زمان گرم شدن چسبناک می شود و در عرض چند ثانیه تا یک دقیقه جامد می شود. چسب های مذاب داغ با روش فرو بری یا پاشش استفاده شوند و برای کاربردهای سرگرمی و صنایع دستی جهت چسباندن و نیز به عنوان جایگزینی ارزان قیمت برای ریخته گری رزین متداول هستند.

چسب های مذاب داغ در کاربردهای صنعتی مزایای بسیاری نسبت به چسب های مبتنی بر حلال دارند. در این نوع چسب ها، ترکیبات آلی فرار کاهش یافته یا حذف شده اند و مرحله خشک شدن یا گیرایی وجود ندارد. چسب های مذاب داغ زمان ماندگاری طولانی ای دارند و معمولا نیازی به موارد احتیاطی ویژه ای ندارند. بعضی از معایب این چسب ها عبارتند از: بار حرارتی بستر، محدود شدن کاربرد برای بسترهایی که نسبت به دمای بالاتر حساس نیستند؛ و از دست دادن استحکام پیوند در دماهای بالاتر برای تکمیل ذوب چسب.

چسب خانگی

چسب خانگی

از چسب خانگی برای کاغذ، چوب و مصارف داخلی استفاده می شود. ابتدایی ترین دستور العمل های تهیه چسب خانگی که شاید از قبل با آن آشنا باشید، ترکیب ساده آرد و آب است. این چسب با گذشت زمان خشک می شود و هر آنچه که این چسب در کنار هم نگه داشته بود، از هم جدا می شوند؛ اما برای تزئیناتی که فقط چندین ساعت می خواهید آن ها را نگه دارید، چسب خوبی است. از نشاسته ذرت، شیره ذرت، صمغ عربی و … نیز می توان برای تهیه چسب های خانگی استفاده کرد.

کاربرد

چسب چوب های زیادی هستند که قابلیت پر کردن شکاف ها را ندارند؛  به این معنی که کاملا وارد خلل و فرج چوب شده و فضای خالی شکاف را پر نمی کنند، یا برای پر کردن شکاف باقی می مانند اما از یکپارچگی ساختاری کمی برخوردار هستند. بنابراین نجاران معمولا برای نگه داشتن قطعات بزرگ چوبی، از اتصالات و بست های محکمی استفاده می کنند که با کمال تعجب به چسبندگی کمی نیاز دارند.
بیشتر قطعات چوبی چسب خورده هنگام خودگیرایی چسب باید با گیره محکم بسته شوند. برای کمک به پر کردن شکاف، می توان رزین های اپوکسی و بعضی از چسب های دیگر را با پرکننده های ساختمانی (یا با فرمولاسیون های ضخیم تر رزین) ضخیم کرد؛ اما ترجیحا در مرحله اول شکاف ها را به حداقل برسانید تا مشکلی پیش نیاید.

مقاومت مکانیکی

مجله Fine Woodworking برای ارزیابی مقاومت مکانیکی اتصالات چوبی با چسب های مختلف آزمون های زیادی انجام داد. به جدول زیر توجه کنید:

چسباستحکام اتصال به صورت درصد چسب PVA نوع III
چسب PVA نوع III (ضد آب)100%
اپوکسی با گیرایی آهسته99%
چسب  PVA95%
چسب پوست مایع79%
چسب پوست داغ76%
پلی اورتان58%


اگر در جستجوی انواع مواد اولیه مصرفی و انواع چسب هستید به منظور آشنایی با آنها، به سایت خوگرپلاس وارد شده و مواد مصرفی مورد نظر خود را آنلاین و بصورت نقد یا اقساطی خریداری نمایید.

تحریریه خوگرپلاس

نظر بدهید...

لطفا" نظر دهید
لطفا" نام خود را وارد کنید