صفحات فشرده چوبی

صفحات فشرده چوبی شامل انواع تخته فیبر (مانند HDF ، MDF)، تخته خرده چوب (نئوپان)، پانل های چوبی با اتصال معدنی (چوب سیمان) و فرآورده های قالبی خرده چوب و … می باشند که در ردیف فرآورده های نسبتا جدید چوبی قرار می گیرند.


از قدیمی ترین فرآورده های چوبی می توان کاغذ را نام بردکه قرنها قدمت دارد. مصریان قدیم توسعه و گسترش تمدن خود را با ساخت کاغذ از پاپیروس شروع کردند. تخته لایه نیز که حدودا از اوایل قرن بیستم بصورت فعلی متداول گشت، مانند کاغذ از فرآورده های چوبی است که قرن ها قدمت دارد. تصاویر دیواری Thebes در مصر که مربوط به سالهای 1450 قبل از میلاد است از قدیمی ترین آثار در این مورد است.  اولین کارخانه ساخت تخته لایه نیز در سال 1905 در پرتلند اورگون آمریکا راه اندازی شد.

صنایع تولید کننده صفحات فشرده چوبی با هدف مصرف پسماندها و چوبهای کم ارزش از اوایل قرن بیستم ایجاد شد که منجر به تولید فرآورده های جدیدی به عنوان پانل های چوبی یا صفحات فشرده چوبی در مقیاس تجاری و صنعتی شد.


از جمله این مواد می توان گونه های چوبی کم مصرف، گرده بینه های غیرقابل استفاده جهت تولید تخته، الوار و تخته لایه، بقایای بهره برداری از جنگل (شاخه ها و چوبهای کم قطر)، پوست درختان، پسماندها و ضایعات کارخانه های صنایع چوب و نیز مواد لیگنوسلولزی حاصل از مزارع کشاورزی و هرس درختان باغی را نام برد.


توسعه و گسترش این صنایع که پسماندها و مواد کم ارزش را به عنوان ماده اولیه مصرف نموده و فرآورده های با ارزشی تولید می کنند، نقش مهمی در حفظ منابع طبیعی و بهسازی محیط زیست ایفا می کند.


در ساخت صفحات فشرده چوبی از مواد غیر چوبی مانند چسب های مصنوعی و مواد شیمیایی نیز استفاده می شود که مقدار آنها در مقایسه با مواد تجزیه پذیر چوبی و لیگنوسلولزی ناچیز است. استفاده از مواد اولیه تجزیه پذیر، کارخانه های صنایع چوب را از واحدهای تولید کننده فرآورده های صنعتی و ساختمانی متمایز ساخته و آنها را به سبب رعایت استانداردهای زیست محیطی در موقعیت مطلوبی قرار می دهد.


امروزه با زراعت گونه های چوبی سریع الرشد، قطر گرده بینه های حاصل کاهش یافته و مصرف آنها جهت تولید تخته و الوار و همچنین فرآورده های لایه ای محدود گشته است. این مسئله باعث شده تا صنایع تولید کننده صفحات فشرده چوبی که مصرف کننده اصلی چوبهای کم قطر و خرده چوب می باشند، به لحاظ کمی و کیفی رشد و توسعه یافته و با تولید انواع فرآورده های صفحه ای، بازارهای گسترده ای را به دست آورند.

 
توسعه این صنایع درسالهای اخیر با به کارگیری ماشین آلات و تجهیزات مکانیزه که از سطوح اتوماسیون بالایی برخوردارند همراه بوده و تحولات شگرفی را در فرآیندهای تولید پانل های چوبی به وجود آورده است.


شکل 1- تخته خرده چوب (نئوپان)


صفحات فشرده چوبی دارای امتیازهای ویژه و منحصر به فردی است، از جمله: تولید در ابعاد بزرگ، دارای سطوح صاف و متراکم، فاقد معایب متمرکز، یکنواختی ویژگی ها و خواص کاربرد آنها در قسمتهای مختلف یک صفحه و در صفحات مختلف.


در گذشته این فرآورده ها در مقایسه با چوب ماسیو (طبیعی) و فرآورده های لایه ای چوب دارای محدودیتهای کاربردی در مصارف ساختمانی بودند. از جمله این محدودیتها می توان به کمتر بودن  قدرت تحمل بار در درازمدت، مقاومت و ضریب الاستیسیته در جهت طولی و همچنین پایداری کمتر ابعاد پانل های چوبی اشاره کرد.


شایان ذکر است که با پیشرفتهایی که امروزه در طراحی و مهندسی ساخت چنین فرآورده هایی به وجود آمده، مصرف آنها در ساختمان سازی امکان پذیر شده است. تولید خرده چوب هایی با فرم هندسی مناسب و به کارگیری تکنیک های لایه ای کردن و جهت دار کردن خرده های چوب در تخته نهایی، امکان تولید پانل های ساختمانی با خواص کاربردی مناسب را به وجود آورده است.


اشباع کردن خرده چوب ها با مواد ضد آتش، مواد حفاظتی و مواد تثبیت کننده ابعاد و استفاده از چسب های ضدآب کیفیت این فرآورده ها را بهبود بخشیده و موارد مصرف آنها را به طور قابل ملاحظه ای گسترش داده است.


شکل 2- تخته فیبر دانسیته متوسط (MDF)


برای بررسی پتانسیل های آینده در تولید صفحات فشرده چوبی، هنگامی که  مواد غیر چوبی یعنی پلاستیک، فلزات و مواد معدنی به مواد چوبی اضافه گردند، افزایش قابل توجهی در تولید فرآورده های جدید حاصل خواهد شد.


همچنین در صورتی که پتانسیل عظیم فرآورده های چوبی در تولید محصولات قالبی با فرم ساده یا پیچیده و همچنین مکانیسم لایه ای کردن و جهت دار کردن اجزا چوبی (الیاف، خرده چوب) را در نظر گرفته و امکان اشباع کردن خرده چوب ها با مواد مختلف جهت افزایش مقاومت آنها به رطوبت، عوامل بیولوژیک و آتش را به آن اضافه نماییم، ملاحظه می گردد که امکانات بسیار گسترده ای جهت تولید فرآورده های جدید با خواص کاربردی متنوع در اختیار صنایع پانل های چوبی قرار دارد که در آینده می تواند سبب رشد و توسعه شگرف آنها گردد. برای انجام این کار لازم است ویژگیها و مشخصات مورد نیاز محصول که بر اساس تحلیل بازار و توسعه آینده آن و نیز پتانسیل های فناوری موجود تعیین گشته است به ویژگی های قابل اندازه گیری تبدیل شده و فرآورده مورد نظر طراحی گردد.


در سالهای گذشته فرآورده های چوبی بسیاری وارد بازار ایران شده است که از پر مصرف ترین آنها می توان به تخته خرده چوب (نئوپان) و تخته فیبر دانسیته متوسط (MDF) اشاره کرد. واژه تخته خرده چوب (نئوپان) برای تخته هایی بکار می رود که از ذرات چوب یا مواد لیگنوسلولزی که به شکل خرده چوب بوده و از فیبر متمایز است، ساخته می شوند. خرده چوبها به کمک رزین های مصنوعی و تحت شرایط گرما و فشار در پرس گرم متراکم شده و تخته نهایی ساخته می شود.


شکل 3- خرده های چوبی مورد استفاده در ساخت تخته خرده چوب (نئوپان)


تخته فیبر دانسیته متوسط (MDF) یکی از انواع تخته فیبر می باشد که حاصل از فرآیند خشک بوده و از الیاف چوب و رزین های مصنوعی ساخته می شود. در مقالات بعدی صفحات فشرده چوبی متداول و جدید به تفصیل معرفی و بررسی خواهد شد و به کاربردهای آنها خواهیم پرداخت.


شکل 4- الیاف چوب مورد استفاده در ساخت MDF


برای آشنایی با فروشندگان و عرضه کنندگان انواع صفحات فشرده چوبی مورد مصرف در صنایع چوب و مشاهده جزییات محصولات به سایت خوگرپلاس وارد شوید.


نویسنده: دکتر فاطمه رضایی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *