فرآورده های لایه ای یا تخته های چندلایه

 فرآورده های لایه ای انواع تخته هایی که از لایه های چوبی و یا از قطعات چوبی بصورت ردیفی ساخته می شوند را شامل می شود.

1- چوب های لایه ای (Laminated Veneer Lumber)


چوب های لایه ای (چوب های لامینه) بیشتر از سایر فرآورده های لایه ای به چوب ماسیو (طبیعی) شبیه بوده و ویژگی های آن را دارا می باشند. لایه ها یا قطعات چوب در ساختمان چوب های لامینه با الیاف موازی نسبت به یکدیگر قرار می گیرند. به همین دلیل مقاومت کششی چوب های لایه ای در راستای موازی الیاف مانند چوب ماسیو در حد بالایی است. امروزه ساخت چوب های لایه ای تنها بخش محدودی از تولیدات فرآورده های لایه ای یا چوب های اصلاح شده را شامل می شود.

2- تخته های چند لایه (Plywood)


دسته مهمی از فرآورده های لایه ای را تخته های چندلایه تشکیل می دهند. این تخته ها از تعدادی لایه نازک چوبی (معمولا به تعداد فرد) ترکیب یافته که به کمک چسب و تحت تاثیر فشار به یکدیگر چسبیده شده اند. لایه ها به نحوی قرار می گیرند که راستای الیاف دو لایه مجاور نسبت به یکدیگر، متقاطع بوده و یا زاویه ثابتی داشته باشند. لایه ها باید از نظر نوع گونه مصرفی، وزن مخصوص، میزان هم کشیدگی واکشیدگی، جهت الیاف، ضخامت و رطوبت نسبت به لایه مرکزی قرینه باشند. این ویژگی در ساختار، امتیازات خاصی را به تخته لایه ها بخشیده و کاربرد آنها را در زمینه های مختلف توسعه داده است. همسانی خواص تخته چند لایه در جهت های مختلف ناشی از همین ویژگی ساختمان آنهاست.

1-2- تخته لایه معمولی


تخته لایه از تعدادی لایه نازک چوبی (حداقل سه لایه) تشکیل می شود. تعداد لایه ها غالبا فرد و راستای الیاف آنها به یکدیگر عمود می باشد. ولی ممکن است زاویه بین جهت الیاف لایه های مجاور نسبت به یکدیگر کمتر از 90 درجه یعنی °60، °45،°30 و یا کمتر باشد. چنین تخته لایه هایی را که به سفارش مصرف کننده و به منظور دستیابی به خواص کاربردی ویژه ای مانند مقاومت، سختی و ثبات ابعاد ساخته می شوند تخته لایه ستاره ای می نامند. این تخته ها حداقل 5 لایه داشته و زاویه جهت الیاف لایه ها نسبت به لایه مرکزی قرینه می باشد. هزینه تولید این تخته ها نسبت به تخته لایه معمولی بیشتر است.

نمایی از عمود بودن جهت الیاف در یک تخته سه لایه


در برخی مواقع تعداد لایه های تخته لایه زوج می باشد که در این صورت باید دو لایه با الیاف موازی در مرکز تخته قرار گیرند. تا بقیه لایه ها بتوانند وضعیت قرینه را در دو طرف لایه مرکزی حفظ کنند. لایه های خارجی تخته لایه سطوح نمایی آن را تشکیل می دهند بنابراین باید کیفیت مطلوبی داشته و در انتخاب طرح و نقش آنها دقت شود.

2-2- تخته لایه مرکب (تخته ردیفی)


نوعی دیگر از فرآورده های لایه ای تخته ردیفی یا تخته لایه مرکب می باشد. لایه مرکزی (مغز) این تخته ها را قطعات کوچک و بهم چسبیده چوب ماسیو (طبیعی) با ضخامت بیشتر از پنج میلی متر، تشکیل داده و دو طرف آن را لایه های چوبی می پوشاند. راستای الیاف این لایه ها نسبت به یکدیگر عمود می باشد. جهت الیاف لایه های خارجی نیز معمولا با الیاف چوب ماسیو (لایه مرکزی) بحالت عمود قرار دارد.

3-2- تخته های چندلایه برای مصارف ویژه

در ساختمان گروهی از تخته های چند لایه ممکن است بر حسب نیاز مواد دیگری غیر از چوب مانند: ورقه فلزات (آلومینیوم، مس، فولاد، الیاف کربن و …)، رزین اپوکسی همراه با مواد معدنی، مواد رزینی بصورت اسفنج، فایبر گلاس آغشته به پلی استر و غیره بکار رود. استفاده از این مواد به منظور دستیابی به بعضی از خواص کاربردی مانند ایزولاسیون، حفاظت الکترومغناطیس، سختی بالا، زبری سطح، مقاومت در برابر ساییدگی، حرارت، رطوبت و مواد شیمیایی می باشد. این دسته از تخته ها که برای کاربردهای ویژه در صنایع و ساختمان سازی مورد استفاده قرار می گیرند معمولا به سفارش مصرف کننده تولید می شوند.

امتیازات تخته لایه به دلیل ویژگی ساخت آن است. تخته لایه از ورقه های نازک چوبی که جهت الیاف هر لایه در راستای عمود با الیاف لایه دیگر بوده و به کمک چسب های مختلف، تحت تاثیر حرارت و فشار بهم چسبیده شده اند، تشکیل می شود. عمود بودن جهت الیاف لایه ها و همچنین مصرف چسب، به ویژه در مواردیکه از چسب های مقاوم به آب مانند چسب فنل فرمالدئید استفاده می شود، خواص کاربردی قابل توجهی را به تخته لایه می دهد. از جمله اینکه پدیده هم کشیدگی واکشیدگی و رطوبت پذیری آن نسبت به چوب طبیعی کاهش یافته و برخی از مقاومت های مکانیکی آن افزایش می یابد. بهمین دلیل است که زمینه های کاربردی آن حتی در صنایع دیگر رو به رشد است.


تولید تخته لایه شامل مراحل کلی زیر می باشد:

1- گرم کردن و بخار دادن گرده بینه

2- پوست کنی و اندازه بری گرده بینه

3- لوله بری

4- جمع آوری و برش لایه ها

5- خشک کردن لایه ها

6- اتصال زنی و وصله زنی روکش ها

7- چسب زنی

8- مونتاژ لایه های چسب خورده

9- پرس کردن لایه ها

10- برش تخته ها به ابعاد استاندارد

11- سنباده زنی سطوح تخته لایه

12- درجه بندی و دسته بندی تخته های نهایی بر اساس کیفیت

چسب زنی

بر اساس نوع کاربرد تخته نهایی، عمدتا از دو نوع چسب اوره فرمالدئید و فنل فرمالدئید استفاده می شود. در مواردیکه به تخته لایه های مقاوم به رطوبت و حرارت نیاز باشد از چسب فنل فرمالدئید استفاده می شود. چسب های اوره فرمالدئید مقاومت زیادی به رطوبت و حرارت ندارند.

بمنظور بالا بردن غلظت چسب و جلوگیری از نفوذ زیاد چسب در لایه های چوبی و همچنین با هدف کاهش مصرف چسب، به آن موادی به نام فیلر یا پرکننده می افزایند. مواد پرکننده ممکن است آلی باشند مانند: آرد باقلا، آرد سیب زمینی، آرد ذرت، آرد چوب و … و یا معدنی باشند مانند خاک رس و سولفات کلسیم. مقدار مصرف چسب اوره فرمالدئید بسته به غلظت آن بین 100 تا 200 گرم در هر مترمربع تغییر می کند.

کاربرد تخته لایه

تخته لایه در مصارف گوناگونی مانند: دیوارهای خارجی، کف ساختمان، تیرهای ساختمانی، ورق های اتصال در خرپاها، سقف های قوسی شکل، پوشش های سقف ساختمان، کابینت سازی، درسازی، پارتیشن ها، کفراژ، پالت و … کاربرد دارد.

برای آشنایی با فروشندگان و عرضه کنندگان انواع صفحات فشرده چوبی مورد مصرف در صنایع چوب و مشاهده جزییات محصولات به سایت خوگرپلاس وارد شوید.

 نویسنده: دکتر فاطمه رضایی

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *